Из белорусской поэзии, Иван Лагвинович

Из книги "Палыновыя кветкі"

МАЦІ

– Мы твой гардэроб
папаўнялі, матуля, штогодна,
і можаш адзеньне
пад розны настрой падабраць.
Навошта ж ты з куфра
дастала каптан старамодны
і напаўзабыты,
як слова само, андарак?
– Я выпіла зь неба
паўнюткую чашу блакіту,
глядзела на зоркі,
на травы, на сьнег і агонь...
Пайду я ўжо, дзеці,
пад чорнае сонца нябыту
да вашага бацькі,
да любага мужа майго.
– Яшчэ ж твая груша
ад старасьці не абымшэла,
яшчэ твая вішня
ня ўсохла і родзіць плады,
а нашая хата
абноўлена пахарашэла,
і ўсюды відаць
тваёй працы нястомнай сьляды.
– На нітку жыцьця
я ўжо пацеркі дзён нанізала;
прысьпешвае-кліча,
махае крылом херувім...
– Але ж ты ўсіх казак,
што ведаеш, не расказала
і не прасьпявала
ўсіх песьняў унукам сваім.
Вазон на вакне
па табе, клапатлівай, заплакаў –
ты не паднясеш яму
болей спатольнай вады;
нічога ня есьць,
прадчуваючы драму, сабака;
і куры кудахчуць:
– Куды ты з падворка, куды?
– За ўсё, што зрабіць
і сказаць не пасьпела, прабачце...
Са столі паціху
на вейкі мне падае сьнег...
У гэтым убраньні
вянчалася я з вашым бацькам...
І ён на тым сьвеце...
такую пазнае мяне..

      ***

Не за прывіднай марай —
за маркотаю сьледам
позна ўвечары рушыў
у засьнежаны сьвет...
Незайздросная доля —
нарадзіцца паэтам,
асабліва калі ты —
беларускі паэт.

* * *
Запрашала дамоў Айчына,
перамовы са мной вяла,
а вярнуўся – як маці сына
не сустрэла, не абняла...
Запытала адразу строга:
– Як ты будзеш тут жыць цяпер?
Шаўкі-моські, як на чужога,
брэшуць, шчэрацца на цябе.
* * *
Хтосьці здрадзіў, а хтосьці струсіў,
а камусьці заткнулі рот...
Беларускасьці Беларусі
не дадаў высакосны год.
Асьляпі мяне, бліскавіца,
аглушы, навальнічны гром, –
вучаць каркаць бусла й сініцу
паміж Нёманам і Дняпром.

* * *
Існаваць перастала,
здалася ў палон без вайны...
І пастаўлена кропка
ў кароткай яе біяграфіі.
Беларусь – успаміны,
прыгожыя мары і сны
нашай літаратуры,
гісторыі і геаграфіі.
Зацугляна жалезна
рахманая воля яе,
дзьве ляйчыны нацягнуты
тракту Варшаўска-Маскоўскага.
Толькі вецер тужліва
бярозам і соснам пяе
пра сьвятыя харугвы
Вялікага княства Літоўскага...

* * *
На радзіме счужэлай,
гарабіна-журбіна,
і цябе па-расейску
называюць: рабіна...
А хіба ж ты рабая?
А хіба ж ты рабыня?
Ці каму што благое
калі-небудзь зрабіла?
Сіратой на задворках
жураўлінай даліны
моўчкі церпіш пакуты
за людзкія правіны.
І табе тут да скону,
не знаходзячы выйсьця,
плакаць ягадным градам
і дажджом жаўталісьця...

* * *
Я ў тлумным часе аблудзіўся,
не пазнаю свой родны кут...
Шчасьлівы, хто не нарадзіўся,
хто не жыве цяпер і тут!
Глядзіце зь неба, продкаў душы:
у край наш хлынула бяда.
Шкада расьлін, зьвяроў і птушак,
людзей шкада і не шкада.
Яны мяне абрабавалі,
забралі ўсё – як падмялі.
Нагрудны крыжык адабралі,
наплечны, цяжкі крыж далі.
Жыцьця майго тужлівы вечар,
руку падаць няма каму...
НЯ ВЕДАЕ СЫН ЧАЛАВЕЧЫ,
ДЗЕ ГОЛАЎ ПРЫХІЛІЦЬ ЯМУ.


      ЦІХАЯ ВЁСКА

Ранак зімовы вочы расплюшчыў:
сьветла ад сьнегу і белі бяроз.
Па ціхай вёсцы ў ботах рыпучых
гаспадаром пахаджае мароз.
Ён тут цяпер брыгадзір, участковы,
стораж, які правярае замкі...
Трыццаць сем хат, пяцісьценак сасновых,
а над васьмю толькі ўюцца дымкі.
Век дажываюць дзедкі ды бабкі,
сыплецца ўжо, як і з хат іх, труха.
Рэдка вылазяць з будак сабакі,
бо ім няма на каго пабрахаць.
Сем кіламетраў да магазіна,
а да райцэнтра – дзесяць яшчэ.
Ціхая вёска ціхай сьлязінай
зь ціхага краю ў Лету цячэ...

     НА ДВОРЫШЧЫ 

Памяці зьніклых хутароў

Ён дамоў праз трыццаць гадоў
прыблукаў з далёкіх краёў.
Дзе сяліба колісь была –
адзінока груша цьвіла.
Воблачак, бы з коміна дым, –
над пячным грудочкам рудым,
над змарнелым полем пустым,
над зьдзічэлым гаем густым.
На падворку весьняга дня,
кепку зьняўшы, грушу абняў.
Млосна пацямнела ўваччу,
калі з кроны голас пачуў:
–Ты ж мяне на сьвет спарадзіў,
на зямлі бацькоў пасадзіў,
а пакінуў – асіраціў...
Дзе ты гэтак доўга хадзіў?


ПАРАНЕНЫ ВЕЦЕР

Вецер бяздомны
разьбіў аб сьцяну галаву
і, непрытомны,
пад клёнам упаў на траву.
Хто вінаваты?
Гаворка цяпер не аб тым.
Чулым медбратам
рамонак сьхіліўся над ім.
Я забінтую –
мы дзеці зь ім долі адной.


БО Я СПАЗНАЎ

З цыкла “Спакусьніца”
Мы падзялілі наша неба,
дзе жаўранкі і жураўлі...
Вазьмі сабе акраец хлеба,
што разам зьесьці не змаглі.
Ідзі!.. Мне трэба сьлёзы ўцерці,
бо я спазнаў ужо з табой

каханьне, большае за сэрца,
і, большы за каханьне, боль...
Калі ўпаду я –
паплача хоць ён нада мной...

Істочник - kamunikat.org›halounaja.html?pubid=19154


Рецензии
Дзякую за вершы! Добрыя вершы, цікавы аўтар. Трэба пашукаць яшчэ што-небудзь пра яго ў Інтэрнэце.

Лаззаро   23.04.2014 10:53     Заявить о нарушении
Есть хороший сайт - Верши.Там много молодых и интересных авторов.И на этом сайте посмотрите Кацярыну Глухоускую.

Марианна Давиша   25.04.2014 21:45   Заявить о нарушении